• Hàng siêu trường (Oversized): Là loại hàng hóa không thể tháo rời, khi xếp lên phương tiện vận chuyển có kích thước bao ngoài vượt quá giới hạn quy định:
  • Chiều dài lớn hơn 20,0m
  • Chiều rộng lớn hơn 2,5m
  • Chiều cao tính từ điểm cao nhất của mặt đường trở lên lớn hơn 4,2m (trừ dòng xe chở container)
• Hàng siêu trọng (Overweight): Là loại hàng hóa không thể tháo rời, có trọng lượng thực tế vượt quá 32 tấn

Tóm lại, vận chuyển hàng quá khổ quá tải là việc di chuyển những kiện hàng "khổng lồ" về kích thước hoặc "khủng" về khối lượng, mà các loại xe tải thông thường không thể đáp ứng.

Đặc điểm cốt lõi của hàng siêu trường siêu trọng

• Tính không thể tháo rời: Đây chính là điều kiện tiên quyết. Nếu hàng hóa có thể chia nhỏ để vận chuyển bằng xe thường thì sẽ không được gọi là siêu trường siêu trọng
• Giá trị cực cao: Các thiết bị công nghiệp nặng như turbin điện gió, máy biến áp hay bồn áp lực thường có giá trị hàng triệu USD. Bất kỳ một sơ suất nhỏ nào trong quá trình vận chuyển hàng siêu trọng cũng có thể gây những thiệt hại khổng lồ
• Yêu cầu kỹ thuật khắt khe: Đòi hỏi các phương tiện chuyên dụng, sơ đồ xếp hàng, tính toán tâm trọng lực (Center of Gravity) và phương án chằng buộc (Lashing) đặc biệt

Vai trò của vận tải hàng siêu trường siêu trọng trong các dự án

Vận tải hàng siêu trường siêu trọng đóng vai trò như là "mạch máu" cho các công trình, dự án trọng điểm quốc gia. Nếu không có những đơn vị chuyên trách về vận tải hàng hóa đặc biệt này, các nhà máy điện sẽ không có turbin, cầu đường thiếu dầm thép và các khu công nghiệp sẽ không thể lắp đặt được dây chuyền sản xuất máy móc, thiết bị nặng. Sự thành công của một dự án phụ thuộc rất lớn vào tiến độ và sự an toàn của khâu vận tải này.

Rủi ro & Thách thức khi vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng

• Hạ tầng giao thông: Cầu yếu, đường hẹp, dây điện chằng chịt, cổng chào hoặc hầm chui có chiều cao hạn chế,... đều là những khó khăn trong việc vận tải thiết bị siêu trường
• Thời tiết: Mưa bão có thể làm sạt lở đường hoặc gây nguy hiểm khi di chuyển các kiện hàng có diện tích đón gió lớn (ví dụ cánh quạt điện gió)
• Pháp lý: Việc xin giấy phép lưu hành xe quá khổ quá tải thường mất khá nhiều thời gian và yêu cầu bộ hồ sơ chứng từ phức tạp hơn thông thường

Những loại hàng siêu trường siêu trọng được vận chuyển phổ biến

Trong lĩnh vực vận tải hàng quá khổ quá tải, các mặt hàng thường rất đa dạng nhưng chủ yếu tập trung vào các nhóm sau đây:

• Vận chuyển thiết bị siêu trọng, máy biến áp, turbin: Đây chính là “xương sống” của ngành năng lượng tại Việt Nam. Các máy biến áp 500kV có thể nặng tới 200 - 300 tấn, yêu cầu các loại mooc thủy lực nhiều trục
• Vận chuyển máy móc công nghiệp nặng: Các loại máy ép thủy lực, máy nghiền đá, lò hơi (boiler) công suất lớn sử dụng trong các nhà máy xi măng, giấy hoặc luyện kim
• Vận chuyển kết cấu thép lớn, dầm cầu, module thép: Các cấu kiện phục vụ xây dựng cầu đường, nhà xưởng tiền chế hoặc các sàn thao tác của giàn khoan dầu khí
• Vận tải cấu kiện siêu trường cho công trình lớn: Điển hình là hàng cánh quạt điện gió (có thể dài hơn 70m) hoặc thân tháp điện gió, các bồn chứa hóa chất có đường kính vượt quá khổ đường bộ

Các loại phương tiện & thiết bị sử dụng trong vận tải siêu trường siêu trọng

Để thực hiện vận tải hàng siêu trường siêu trọng an toàn, việc sở hữu và vận hành các phương tiện đặc dụng là yếu tố sống còn mà các doanh nghiệp cần chú ý:

• Xe đầu kéo hạng nặng: Các dòng xe như Volvo, Man, Scania, Mercedes,... với công suất từ 500HP đến 750HP, có khả năng kéo hoặc đẩy các kiện hàng lên đến hàng trăm tấn
• Mooc lùn, mooc thấp (Lowboy Trailer): Có chiều cao sàn cực thấp (thường từ 0,6m - 0,9m) nhằm giảm tổng chiều cao khi vận tải thiết bị siêu trường, giúp đi lọt qua các gầm cầu hoặc đường dây điện
• Mooc thủy lực (Hydraulic Multi-axle Trailer): Loại mooc có khả năng nâng hạ sàn, các trục có thể xoay linh hoạt để cua vào những cung đường hẹp và chia đều tải trọng lên mặt đường
• SPMT (Self-Propelled Modular Transporter): Xe tự hành module, điều khiển từ xa, vô cùng mạnh mẽ cho việc vận chuyển hàng siêu trọng trong phạm vi hẹp hoặc di dời các cấu kiện hàng ngàn tấn tại cảng biển/nhà máy
• Thiết bị hỗ trợ: Cần cẩu chuyên dụng (từ 50 tấn đến 1.200 tấn), dầm gánh (Spreader Beam), dây cáp thép cường độ cao và những thiết bị đo cảm biến tải trọng,...

Quy trình xử lý vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng an toàn

Tại Logistics CMC, chúng tôi áp dụng quy trình tiêu chuẩn quốc tế nhằm bảo đảm mọi kiện hàng siêu trường siêu trọng đều về đến đích an toàn và nhanh chóng:

#Bước 1: Tiếp nhận thông tin của hàng hóa & yêu cầu dự án

Xác định kích thước hàng hóa, trọng lượng thực tế, bản vẽ kỹ thuật và điểm trọng tâm của hàng hóa, đồng thời nắm rõ tiến độ yêu cầu từ  chủ đầu tư.

#Bước 2: Khảo sát thực địa & tuyến đường vận chuyển

Đây là bước quan trọng bậc nhất trong vận tải hàng dự án. Đội ngũ của Logistics CMC sẽ kiểm tra thực tế toàn bộ tuyến đường để:

• Xác định độ cao của cầu, dây điện, cổng chào,... trên đường di chuyển
• Kiểm tra tải trọng của các cây cầu trên toàn tuyến
• Xác định những khúc cua hẹp cần cải tạo hoặc mở rộng tạm thời

#Bước 3: Lập phương án vận tải hàng siêu trường siêu trọng chi tiết

Phương án vận tải sẽ bao gồm:

• Lựa chọn loại xe phối hợp (đầu kéo + mooc phù hợp)
• Sơ đồ xếp hàng và tính toán chằng buộc
• Phương án xử lý chướng ngại vật trên đường
• Dự phòng một số tình huống khẩn cấp

#Bước 4: Xin giấy phép lưu hành, phương án ATGT

Sau đó, Logistics CMC sẽ nộp hồ sơ lên Sở Giao thông Vận tải hoặc Cục Đường bộ để xin "Giấy phép lưu hành xe quá khổ quá tải". Nếu hàng quá lớn, cần phải có xe dẫn đường (Escort) hoặc cảnh sát giao thông hỗ trợ điều tiết.

#Bước 5: Tổ chức vận chuyển hàng quá khổ quá tải

Tiến hành bốc hàng lên xe, gia cố chằng buộc (Lashing) theo phương án đã duyệt. Thời gian vận chuyển thường vào ban đêm (từ 22h đêm - 5h sáng) để tránh gây ùn tắc giao thông và bảo đảm an toàn.

#Bước 6: Giám sát, bàn giao & nghiệm thu

Hàng sẽ được hạ tại công trình, kiểm tra tình trạng nguyên vẹn và ký biên bản bàn giao cho bên người nhận.

Một số quy định & giấy phép trong vận tải hàng siêu trường siêu trọng

#Quy định pháp luật hiện hành

Việc vận chuyển hàng siêu trường phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về tải trọng trục xe và tổng trọng lượng xe để bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ.

#Giấy phép vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng

Đây là loại giấy phép do cơ quan quản lý đường bộ có thẩm quyền cấp cho từng chuyến hàng hoặc theo định kỳ. Giấy phép ghi rõ: tuyến đường được đi, thời gian được đi và các điều kiện kèm theo (như vận tốc tối đa, yêu cầu xe dẫn lộ).

#Quy định đối với tải trọng cầu đường

Nếu trọng lượng xe và hàng vượt quá năng lực chịu tải của cầu, đơn vị vận tải siêu trường siêu trọng phải thực hiện gia cường cầu tạm hoặc xây dựng đường tạm.

#Trách nhiệm của đơn vị vận tải hàng hóa đặc biệt

• Chịu trách nhiệm hoàn toàn về an toàn của hàng hóa và hạ tầng công cộng
• Phải mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự và bảo hiểm hàng hóa mức cao
• Đảm bảo đội ngũ tài xế có chứng chỉ và kinh nghiệm điều khiển xe đặc chủng

Chi phí & Báo giá vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng

Không giống như vận tải hàng hóa thông thường tính theo tấn/km cố định, việc báo giá hàng quá khổ quá tải phụ thuộc vào rất nhiều biến số như:

• Độ phức tạp của tuyến đường: Phí khảo sát. phí thuê xe hộ tống. phí bồi thường,... nếu cần phải tháo dỡ biển hiệu/dây điện;...
• Thời gian thuê phương tiện: Các loại mooc thủy lực có giá thuê hàng ngày rất cao
• Phí bốc xếp hàng hóa: Sử dụng cẩu tải trọng lớn tại hai đầu bốc/hạ hàng
• Giấy phép và thủ tục hành chính: Những chi phí pháp lý và kiểm định kỹ thuật xe

*Lưu ý: Các doanh nghiệp nên cung cấp thông tin càng chi tiết về kết cấu thép lớn hoặc máy móc công nghiệp nặng càng sớm để được Logistics CMC báo giá tối ưu nhất.